Mudra (1): earth withness

In Bagan laten de meeste boeddhabeelden die ik tegen kom een boeddha zien met de linkerhand rustend op zijn schoot, handpalm naar boven. De rechterarm is verticaal gestrekt, de vingers raken de aarde aan, muis van de hand naar voren. Het staat voor het moment van verlichting van de boeddha.

Zo'n houding of pose heet een mudra. Er zijn er diverse, en deze, de "Earth Witness" representeert standvastigheid. De mudra symboliseert ook de combinatie van behendigheid (upaya), gerepresenteerd door de rechterhand die de aarde aanraakt, en wijsheid (prajna) door de linkerhand.

Het boeddhisme leert ons dat niets onafhankelijk van elkaar bestaat (non-dualisme): alles hangt met elkaar samen. Ons bestaan als mensen is afhankelijk van de aarde, de aanwezigheid van lucht, water, andere levende wezens. Maar ook andersoms zijn juist die weer afhankelijk van, of geconditioneerd door, ons bestaan. Alles wat bestaat is dus eigenlijk een uiting van onszelf. Zo gezien kun je dus zeggen dat de "earth withness" mudra uitdrukking geeft aan het feit dat door de aanraking de aarde de verlichting van de boeddha bevestigt, maar ook zichzelf bevestigt.